Bir Yıl Sonu

İnsanların yeni bir yılın tatlı heyecanını yaşadığı şu dakikalarda benim aklıma bu günün neden yılbaşı olduğu, neden bu günü yıl sonu olarak değerlendirmediğimiz geldi.

Doğru bir yıl geride kalıyor ve yeni bir yıla giriyoruz, peki bu kutlanması gereken bir şey mi? Neden kendimizi sokaklara atar, neden tüketim delisi olur ve neden bir gün sonra (yani girilen yılın ilk günü) her şey normalmiş gibi hayatımıza devam ederiz? Yok, amacım piyasa tabiriyle ’sofistike’ bir şeyler yazmak değil, yazdım da olsun diye karalamıyorum bunları. Cidden “bu işin doğrusu ne olmalı” diye geçiyor içimden.

Geride bıraktığımız yılda acı tatlı bir şeyler yaşanmıştır. Biz bu yaşadığımız tatlı şeyler için mi eğleniyoruz yoksa acılı olanlar geride kaldı diye mi?
Yapmamız gereken şapkamızı önümüze koyup, “arkamda bıraktığım yanlışlar ne acaba” diye düşünerek bir değerlendirme yapmak değil midir?

Neyse yeni yıla girerken kimileri eğleniyor, kimileri eğlenme imkanı bulamadıkları için (bknz:Afrika) ölmekle uğraşıyor. Ölenlere yardımcı olmak belki elimden gelmiyor ama yersiz şeyler için eğlenmeye de içim el vermiyor..

Evet birileri gelip yine, “yılbaşı geyiği yapmışlar, yine Afrika duygu sömürüsüne girmişler” diyecek.
Varsın desinler, birileri yapıyor diye eğlenmediğim gibi, birileri yorum yapar diye yazmaktan alıkoyamam kendimi.

Her şeye rağmen yeni yıl herkese sağlık ve sevgi getirsin efendim..

Bu yazıları RSS beslemesi ile takip edin

Uzun zamandır Linux forumlarında gezinirim, bir çok kişiyle haşir neşir oldum, çok ortam gördüm sayılır. Ancak şu ana dek http://forum.linux-sevenler.org kadar hareketli, sıcak ve esnek olanını görmedim.

Forumu yönetenler forumdaki kullanıcılar. Makul istek ortaya koyulduğunda mutlaka değerlendiriliyor. Forumda olduğunuzu, daha da ötesinde forumun bir parçası olduğunuzu hissediyorsunuz. Moderatör(ler) bir şeyleri koruma gayreti içinde değiller (bazı yerlerde olduğu gibi), çünkü beklentileri belli; insanlara yardım edebilmek. Lapis’in bir üyesi olarak (en azından kendimi öyle hissediyorum) forumumuzdan son derece memnunum. Başta Erkan Kaplan olmak üzere, forumda emeği geçen herkese sonsuz teşekkürler.

Etrafıma bakıyorum da yalanlar içinde yaşıyoruz. Her şeyimiz buram buram sahte kokuyor, hem de dibine kadar. İfadelerimiz, giydiklerimiz, konuştuklarımız, hissettiklerimiz birer kurmaca.
Giydiklerimizden başlayalım. İnsanlar artık üzerinizdeki kazak bir “marka” değilse, iyiden bir “hıh” çekiyorlar, alaycı bir bakış eşliğinde. Etiket sevdasına düşmüş gidiyoruz. Yafta esirleri olmuşuz, onsuz sokağa çıkamıyoruz, çıkarsak korkuyoruz. Etiket edinip yollara düşüyoaruz ya, tamam artık üzerimizde bir etiket var, ancak bilmiyoruz ki karakterlerimiz çıplak!

Konuşurken dikkat ediyoruz aman nasıl karizmatik ve etkileyici olurum diye, kelimelerimiz bile hür değil. İnsanın kendisi hür olmayınca söyledikleri nasıl hür olsun, beyinlerimiz ve benliklerimiz tutsak bizim.

Sevdiğimizin saçını okşamaya kalktığımızda elimize gelen ya krem ya jöle. Eskide kaldı artık uzun uzun okşanan saçlar, saf, tel tel. Hep bir değişiklik aranıyor, bugün sarı yarın kızıl. Güneş artık kendi rengine vurmuyor saçların.

Yaşanan aşklara değinirsek bu yazı sayfalarca sürer. Aslında aşk demek istemiyorum yaşananlara çünkü bu ihanet olur aşka. Bir insan nasıl 3 aya 3 aşk sığdırabilir ki? Ya da sana aşığım derken bir başkasını düşünür. Yalanın alâsı yaşanıyor, hem de göz göre göre. Yaşananlar kupkuru, yavan. Yazık oluyor aşk diye çırpınanlara.

Kısacası her şey sahteleşiyor yavaş yavaş. İnsanlar unutuyorlar aslında hayatın kısacık olduğunu. Bakmayın, bu satırların yazarı da unutuyor ya da unutacak. Sahte yaşamaya gerek yok hayatı. Burada ne kadar sahte olursak olalım, bir gün üzerimizdekiler beyaz ve gerçek olacak. Sonra herkes eşit ve aynı durumda olacak. Rengin, sözlerin süsünün, görünüşlerin bir anlamı kalmayacak.

Muamele göreceğiz, nasıl yaşadıysak. Bari Cennetlerimiz sahte olmasın!

İnsan neden dener, neden böyle bir kitap yazar, nasıl başarır bilemem, ancak Fransız bir yazar içinde “e” harfi bulunmayan bir roman yazmış.
Ünlü Fransız yazar Georgec Perec’in yazdığı bu roman aynı zamanda hiç “e” kullanılmadan Türkçe’ye çevrilmiş. Bu da ayrı bir mesele. Yazarın kullanmadığı ve böylece kaybetmeye müsaade ettiği “e” harfi Fransız işbirlikçiler tarafından Nazilere teslim edilen ve toplama kampında ölen annesini temsil ediyormuş. Doğrusu merakımı celbetti, mutlaka bulmalıyım bu romanı.

Not: Bu ilginç roman haberini ,bir o kadar ilginç yazısıyla Zaman gazetesi Turkuaz ekinde bizlere aktaran, yazılarını zevkle okuduğum A.Ali Urala burdan teşekkürler. Artık görür, görmez, ben vazifemi yerine getireyim :-)

Millet çılgınlar gibi bu filme gidiyor. Genelde böyle çılgınlar gibi gidilen filmlere pek gitmem ancak bu sefer iş başka.
Aldığım istihbarat ve okuduğum film yorumlarına göre film dört dörtlük. Gidip de ağlamayan yok gibi :-) E,haliyle insan merak ediyor tabi. Çağan Irmak yine Turnayı gözünden vurmuş. Eğer vakit bulabilirsem listemde ilk bu film var.

Listemdeki ikinci film ise King Kong!
80li yılların ortasıydı sanırım, o zaman daha kısa donlu bir veletken izleyip de (o kaçıncı versiyonuydu bilemem, bu güne kadar 5 defa çekilmiş) hayran kaldığım King Kong şimdi Peter Jackson’un ellerinde hayat buluyor. O koca maymundaki duygusallık (gülmeyin öyleydi ama) beni çok etkilemişti. Bakalım bu sefer nasıl bir etki bırakacak. Bu arada Adrien Brody’yi yeniden bir filmde izlemek için sabırsızlanıyorum.

Severek takip ettiğim, elimden geldikçe destek olmaya çalıştığım LAPİS son günlerde iyice hareketlendi.
Eski arkadaşların yanı sıra foruma ve wikiye yeni katılan birçok arkadaşın emekleri sayesinde Lapis Wiki yani, http://wiki.linux-sevenler.org , olgunlaşmaya başladı. İnsan wiki yazmaya başlayınca nedense bırakamıyor. Hiçbir maddi kazancı olmadığı halde insanlara bu güzel hissi veren ne olabilir acaba?
Sanırım bu duygu açık kaynak kod felsefesi altında yatan paylaşma sevgisinden başka bir şey değil…
Eğer siz de Linux kullanıyor ve paylaşmak istiyorsanız, bekleriz.

Neden insanlar Blog tutma ihtiyacı duyarlar?
Sanırım içimizde bir şey tutamıyoruz.
Her daim paylaşma ihtiyacı duymaktayız. İşte insanoğlunu diğerlerinden ayıran temel özelliklerden biri de bu olsa gerek. Haykırası geliyor insanın dağlara taşlara. Etrafta pek dağ taş kalmadağından sanal aleme yelken açıp, buralarda bağırıyoruz biz de, biri sesimizi duyar ümidiyle…

Nedir bu Linux çılgınlığı kardeşim. Etrafı sarmış gidiyo. Bakıyorum da taraftar sayısı bir hayli artıyor, anlaşılan insanlar açık kaynak kodu benimsemeye başlamışlar.

Bu kullanım artışının bir diğer nedeni de malum işletim sistemi‘nin açıkları, gedikleri, şikayetleri olabilir. İnsanlar artık bıktılar virüsten,spywareden,wormden ya da ne idüğü belirsiz bir sistemi kullanmaktan.
Artık kendilerinin hakim olabileceği, her tarafını rahatlıkla görebildikleri, kararlı, güvenli ve özgür bir sistem kullanmak istiyorlar.
Henüz her eve girebilemesi mümkün olmasa da birazcık bilgisayarla haşir neşir olmuş kullanıcıların rahatlıkla kullanabilecekleri bir sistem Linux.
Sitedeki menüden de anlaşılacağı üzere, bu satırların yazarı da o virüsü kapmış durumda, hem de 2001 senesinden beri. Eh, azıcık da olsa tecrübelendiğimi hissederek bir Linux bölümü açmaya karar verdim. Aslında esas desteğin daha önce açılmış olan sitelere yardım etmek olduğunu bilen, bilinçli bir kullanıcıyım. Ama azıcık ego tatmini olsun…
İngilizcesi olan için efendim, bakınız linux dağıtımları:

Distrowatch

Bu makalede tar.gz veya tar.bz2 uzantılı kaynak kodu ile dağıtılan
uygulamaların nasıl derlenip sistemimize kurulacağı anlatılmıştır.
Örnek uygulamamız linuxcmd programıdır.

• Edindiğimiz linuxcmd-0.5.2.tar.gz veya linuxcmd-0.5.2.tar.bz2

isimli dosyamızı istediğimiz bir dizine yerleştiriyoruz.
Örnek Resim

• Eğer dosyamız .gz uzantılı ise;
  tar zxvf
  .bz2 uzantılı ise
  tar jzxv
  komutları ile açıyoruz. (Bunu dosyanın üzerine ters tıklayıp buraya aç diyerek de yapabiliriz.)

Örnek Resim

Burada bizim uygulamamız tar.gz uzantılı olduğu için
tar zxvf komutunu kullandık.

• Daha sonra açtığımız dizine düşüyoruz.
  cd linuxcmd-0.5.2

Örnek Resim

• Genellikle uygulamanın kaynak kodlarının yanında README ve INSTALL gibi
  dosyalar da bulunur. Derlemeye başlamadan önce bu dosyaları okumamız
  bizim yararımıza olacaktır.

  less INSTALL
  İşte INSTALL dosyasının içeriği:

Örnek Resim

Görüldüğü gibi aslında burada kurulum aşamaları anlatılmakta. Bu
uygulama standart bir kuruluma sahip. Ancak kendine has bir betik ile
kurulum yapılacaksa da burada anlatılacaktır.

Ayırca bir başka yardım alma şansımız da ./configure –help komutudur.
Burada INSTALL veya README sayfalarında olmayan bilgileri de bulmanız
bazen mümkün olabilir.

• Genellikle derleme 3 aşamada yapılır:

  1. ./configure ile uygulamanın derlenmesi için gerekli olan paketler kontrol edilir.
  2. make ile derleme yapılır.
  3. make install ile derlenen paket sistemde gerekli yerlere kopyalanır.
  Son aşamayı yapabilmek için root hakları gerekmektdir. (su)

  Şimdi bunun nasıl olduğunu görelim.
  ./configure

Örnek Resim
Görüldüğü gibi configure bizim için uygulama için gereken paketlerin
kontrolünü yaptı ve herhangi bir eksik bulamadığı için Makefile
dosyasını oluşturdu.

• Şimdi make ile uygulamayı derlemeye başlayalım.

  make

Örnek Resim

• Evet sıra geldi derlenen paketlerin sisteme kopyalanmasına
  (kurulması
  da diyebiliriz). Ancak bunu yapabilmek için root haklarına sahip
  olmamız gerekir. Bunun sebebi derlenen paketlerin /usr/bin veya
  /usr/local/bin gibi dizinlere kopyalanacağıdır. Root hakkını alabilmek
  için su komutunu kullanıyoruz:
  su (burada root parolası istenecektir)

Örnek Resim

Root hakları ile uygulamayı kuruyoruz.

make install

Örnek Resim

Görüldüğü gibi make install gerekli yerlere (burada /usr/local/bin) uygulamamızı kopyaladı.

Kurulan uygulamalar genellikle /usr/bin veya /usr/local/bin altına kopyalanırlar.

• Gelelim uygulamamızı çalıştırmaya.Uygulamayı konsola ismini yazarak çalıştırabiliriz.

Örnek Resim

Eğer uygulamanın ismi uzunsa veya karışık ise sadece ilk bir kaç
harfini yazdıktan sonra TAB’a basarak kabuğun otomatik olarak ismi
tamamlamasını sağlayabiliriz.

• Uygulamayı çalıştırmanın bir başka yolu da ALT+F2 tuş kombinasyonunu
  kullanmaktır. (KDE ve Gnome kullanıcıları için). Buraya da uygulamanın
  ismini girerek çalıştırmamız mümkün.

Örnek Resim

• Eğer kurulan uygulamanın yerini öğrenmek isiyorsak bu mümkün.

  Eğer sadece çalışan kısmı öğrenmek istiyorsak
  which linuxcmd işimizi görecektir.

Örnek Resim

Man,share,doc,lib gibi uygulamanın alakalı olduğu dosyaları da görmek
istiyorsak whereis linuxcmd komutu son derece kullanışlıdır.

• Şimdi de KDE kullanıcıları için kaynak koddan derlenerek kurulan bir
  uygulama için Masaüstüne nasıl bağlantı verileceğini anlatalım.

  Masaüstünde
  faremizle ters tıkladıktan sonra Yeni –> Uygulmaya Bağlantı
  penceresinin Genel sekmesini açıyoruz. Buraya önce uygulamanın ismini
  yazıyor ve istediğimiz bir simgeyi seçiyoruz. Bu simge KDE’nin kendi
  öntanımlı simgelerinden biri veya sizin belirleyeceğiniz başka bir
  simge de olabilir. Eğer uygulamanın bir share dizini varsa, orada
  muhtemelen simgesini de bulabilirsiniz. Linuxcmd için olmadığı için ben
  KDE’ninkilerden birini seçtim.

Örnek Resim1
Örnek Resim2

Daha sonra Aynı pencerenin Uygulama sekmesini açıyor ve uygulamamızı çalıştırmak için verdiğimiz komutu buraya yazıyoruz.

Örnek Resim3

Daha sonra tamam diyerek pencereyi kapatıyoruz. Artık kısayolumuz Masaüstüne yereşmiş oluyor.

Örnek Resim4

Simgemize tıklayarak uygulamayı çalıştırıyoruz.

Örnek Resim5

• Kaynak koddan uygulamaların kaldırılması biraz sıkıntılıdır.
  Eğer uygulamanın kaynak kodunun bulunduğu pakete eklenmişse make
  uninstall
  ile bu isteğimiz yerine getirilebilir. Eğer yoksa elle kaldırmak
  zorunda kalabiliriz.Ancak yine de çok sağlıklı olduğu söylenemez. Bu
  arada make işlemini sıfırlamak için make clean ve ./configure işlemini
  sıfırlamak için make distclean komutlarını da kullanabiliriz.

Bunun yerine kaynak koddan uygulama kurarken yararlanabileceğimiz son
derece kullanışlı bir uygulama var: checkinstall. Bu uygulama ile hem
uygulamayı son make install aşamasında kendi sistem pakedimiz haline
getirebilir ve böyle kurabiliriz. Bu program benim şahsi
tercihimdir.

Günümüzdeki Linux kurulum CD’leri ile makinemize Linux kurmak çok zor değil. Linux kurulumu sırasındaki en büyük ve yeni kullanıcıların en çok sordukları soru Linux’u nereye kuracakları. Anlatılabildiği kadar basit şekilde bunu anlatmaya çalışalım. Öncelikle Linux’u kurabilmek için kendisine FAT veya NTFS sisteminden farklı bir bölüm ayırmamız lazım. Bu aşamada şunun bilinmesi gerekir; Linux’u tek başına mı yoksa Windows ile beraber mi kullanacağız? Her iki durumda da karşılaşacağımız problemler ve yapmamız gerekenler biraz fark edecektir.

1.Linux’u Tek Başına Kurmak ve Kullanmak

Elimizde temiz bir sabit disk (FAT olduğu düşünülen) olduğunu varsayalım (yedeklerinin alınmış). Bu diskimizin bölümünü Linux için ayarlamış ya da en azından boşaltmış olmalıyız. Bu işlemi bir kaç farklı yoldan yapabiliriz. Ancak şu durumda başka bir işletim sistemi düşünülmediği için bunu yapmanın en iyi yolu Linux CD’sini kullanmaktır.
Linux, kurulum CD’sini taktığınızda sizden gerekli onayı alacak ve kuruluma geçecektir. Kurulum aşaması her Linux dağıtımında farklılık gösterdiğinden burada açıklanmayacaktır. Burada size diskinize Linux’un nasıl kurulması gerektiği sorulacaktır. Seçmeniz gereken şık tüm bölümleriı silip kendisini kurmasıdır. Bundan sonrasını Linux kendisi ayarlayacaktır. Linux bölümlemesini otomatik olarak yaptırmanız daha iyi olacaktır. Yeni başlayanlar elle bölümlemede zorluk çekebilirler.
Görüldüğü gibi başka bir işletim sisteminin yanına değil de kendi başına kurulan Linux pek de problem çıkartmıyor.

2.Linux’u Başka Bir İşletim Sisteminin Yanına Kurmak ve Kullanmak

Buradaki alınacak en büyük önlem her ihtimale karşı diskinizin yedeğini almaktır. Şimdi Linux’u başka bir işletim sisteminin (buradaki Windows) yanına nasıl kuracağımızı görelim. Öncelikle FAT veya NTFS sisteminin yanına Linux için bölüm ayırmalıyız. Bu bölümü biçimlenmemiş olarak bırakabileceğimiz gibi Linux için ayarlamamız da mümkün. Sonuçta diskimizin diğer işletim sistemi için olan bölümünü ve verilerimizi kaybetmek istemediğimiz için bu işlemi bir program aracılığıyla yapmalıyız. Bu program fips, adlı ücretsiz program olabileceği gibi Partition Magic isimli (tavsiye edilen) ücretli program da olabilir. Partition Magic ile devam ettiğimizi varsayıyoruz. Yine burada yapılacak en mantıklı iş FAT bölümden Linux için yeterince yeri ayırıp biçimlemeden bırakmaktır. Bırakalım bu biçimleme işini (yani kendisi için bölüm oluşturma) Linux kurulum sırasında yapsın. Partition Magic ile biçimlemeden ayırdığınız yeri artık Windows göremeyecektir. Fakat makinemizi Linux CD’si ile açtığımızda Linux bu biçimlenmemiş bölümü görüp bize bu “free” bölüme kendisini kurmak isteyip istemediğimizi soracaktır. İşin bu kısmı çok önemlidir çünkü bu seçimi iyi yapmalıyız. Diğer işletim sisteminin bölümüne dokunmak istemediğimiz için kesinlikle “free” bölüme Linux’u kurmalıyız. Diğer seçenekler:
-Tüm Linux bölümlerini sil
-Tüm bölümleri sil (tek başına Linux kurulumu sırasında seçilecek şık)

olacaktır. Bizim şu anda bu iki seçenekle de işimiz yoktur. Evet bundan sonrasını Linux yine kendisi yapacaktır. Yine en büyük tavsiye otomatik bölümleme seçeneğini seçmenizdir.

Linux için bölümleme işini hallettikten sonra göreceksiniz ki Linux kurulumu en az Windows kadar basit ve rahat. Sadece kullanmak istediğiniz Linux opsiyonunu seçin (bu genelde İş İstasyonu - Work Station olur) ve arkanıza yaslanın. Kurulum problemsiz olarak bittikten sonra, sisteminizi yeniden başlattığınızda karşınıza gelecek olan LILO veya GRUB (bunlar Linux önyükleyicileridirler) size hangi işletim sistemini başlatmak istediğinizi soracaktır. Windows ve Linux arasında bir seçim yaptıktan sonra makinenizi açabilirsiniz.

NOT: Lütfen burada anlatılanları yaparken veya anlatımda adı geçen programları kullanırken dikkatli olun. Yapacağınız ufak bir hata verilerinizi bir daha dönüşü olmadan kaybetmenize neden olabilir.