Linux/GNU/Ubuntu

Ubuntu Türkiye SUDO dergisinin sekizinci sayısına verdiğim yazıyı buraya da geçeyim istedim. Ola ki dergiye ulaşamayan Google yolcuları vardır.

1. Giriş

Bu yazıdaki amaç Linux diye tabir edilen dünyaya yeni yelken açacak kullanıcılar için temel anlamda bir rehber teşkil etmektir. Böylece bu dünyaya ilk girildiği anda etrafta oluşan karanlığa bürünme hissi bir nebze olsa da azaltılmak istenmektedir. Bir konudaki detayları öğrenmek için öncelikle temel meseleleri anlamamız gerekir. Aksi düşünüldüğünde bir süre sonra kullanıcılar üzerilerine bir anda yığılan detaylar içinde boğularak sıkılabilirler. Basamaklar yavaş yavaş çıkılırsa, geriye dönüp baktığımızda her şeyin yerli yerine oturduğunu görürüz. Şimdi bu amaca yönelik ilerleyelim ve öncelikle Linux nedir bunu anlamaya çalışalım. Ancak hemen belirtelim ki bu yazıda anlatılanlar için detay asgari seviyede tutulmaya çalışılacaktır. Daha fazla bilgi için kullanıcıların mutlaka anlatılanları kendi başlarına araştırmaları gerekmektedir.

2. Linux nedir?
Bilgisayarların işlevlerini yerine getirmesi yani kullanıcılarının isteklerine cevap verebilmesi için üzerilerinde bir işletim sisteminin koşması gerekmektedir. Bu işletim sistemi sayesinde kullanıcı istediği yazılımı yükler ve çalışmalarını gerçekleştirir. Günümüzde işletim sistemleri kullanıcılarını memnun etmek için bazı toplu yazılımlarla beraber geliyor olabilir. Linux dünyasında da bu böyledir. Peki Linux cidden nedir ve işletim sistemleri dünyasında tam olarak nerede bulunur?

Her işletim sisteminin üzerinde durduğu çok sağlam bir direk vardır: Çekirdek ya da İngilizce’deki ifadesiyle kernel. Çekirdek genel anlamda bilgisayarın üzerindeki yazılımlarla donanımları arasında iletişimi sağlar. İletişim sağlamakla da kalmaz, bu kaynakları yönetir. Kısacası sistemimizde bulunan işlemci, bellek ve diğer donanımlarla haberleşme ve yönetim işini çekirdeğin ta kendisi yapar. Bu nedenle rahatlıkla anlaşılabileceği üzere çekirdeklerin işletim sistemleri açısından önemleri çok büyüktür. Bir işletim sisteminin çekirdeği ne kadar sağlamsa, kendisi de buna doğru orantılı olarak o kadar sağlamdır demek yanlış olmaz. Linux’un kendisi ise çekirdeğin ta kendisi olmasından öte, başka bir şey değildir. Peki, etrafımızda işletim sisteminin kendisi için Linux yaygın kullanım ifadesi nereden gelmektedir ve tam anlamıyla doğru mudur? Bu bölümde yazdıklarımızı gözden geçirdiğimizde bir çekirdeğin klasik anlamdaki işletim sistemleri için yeterli olmadığı görülmektedir. O zaman duruma açıklık kazandırmaya çalışmadan hemen önce Linux çekirdeğinin kendisinden bir miktar bahsedelim, ardından da bu son sorumuza cevap arayalım.

Yazının devamını okuyun »

Bu yazıları RSS beslemesi ile takip edin

Ucundan az da olsa ilişkili olduğum Ubuntu-TR ailesi son zamanlarda çok yoğun uğraşlarından biri içindeydi (Platform olarak başka uğraşlar da var, o nedenle biri dedim). Burada pek değinmek istemiyorum ancak malumunuz Ubuntu bir Linux dağıtımı ve oldukça popüler durumda. Bilgi almak istiyorsanız Ubuntu-TR‘yi ziyaret edebilirsiniz. İşte Ubuntu-TR bu dağıtım hakkında bir e-dergiyle camiaya çok güzel bir katkı daha yaptı. Dergi grubundaki arkadaşların gecelerini gündüzlerine kattığına bizzat şahidim. Bu nedenle ortaya çıkan derginin benim gözümde yeri çok ayrı. Henüz ilk sayı olduğundan illa ki eksikleri olacaktır fakat genel anlamda oldukça güzel ve camia tarafından beğenilen bir çalışma olmuş. Kendilerini bir kere daha buradan tebrik ediyor ve sözü uzatmadan dergiyi indirip göz atabileceğiniz bağlantıyı veriyorum:

SUDO: Ubuntu-TR E-dergisi

Senaryo:

Elimizde mkv (matroska) biçimli bir film var. Ayrı bir yerde ise bu film için ses dosyası verilmiş. Bunu nasıl elimizdeki filme gömeriz?

Cevap:

a. Hazırlık aşaması

Şu adresten mkvtoolnix programı edinilip kurulur. ( Üzgünüm Windows sürümü yok – Artık var :) ) . Eminim Windows kullanan arkadaşların başka güzide programları vardır.)

Filmimiz ve ses dosyamız aynı dizine koyulur. (Aslında çok gerekli olmayan bu aşama tertip düzen açısından güzeldir :) )

b. İşlem

Aslında mkvtoolnix birkaç uygulamayı beraberinde getirmekte. Biz bunlardan mkvmerge uygulamasını kullanacağız.

Film ve ses dosyasının bulunduğu dizinde şu komutu yürütmemiz yeterli:

mkvmerge -o Son.mkv İlk.mkv Eklenecek.mp3

mp3 yerine ogg ses dosyası da kullanılabilir. Filmin boyutuna göre bir süre işlem yapılır.

Hadi bunu yazmışken küçük bir de mplayer ipucu vereyim. Birden fazla ses dosyası içeren avi veya mkv filmlerde istediğiniz sesle filmi izlemek için mplayer’a ekleyececeğiniz parametre -aid dir. Örneğin:

mplayer -aid 2 Film.avi

Uzun zamandır birden fazla ses dosyası içeren filmleri izliyordum da ilk defa kendim eklemem gerekince geçen gece Google’da yaptığım ufak bir yolculuk buralara sürükledi beni.

Benden sonra başkaları da heveslendi ve hemen yapıverdi, bakınız :) Ama benden önce yazdılar :)

Hamiş: Lapis Linux için mkvtoolnix de depoya girmiş oldu.

Beni tanıyan az çok biliyordur, Lapis olarak yaklaşık bir senedir kendi Linux dağıtımımız üzerinde çalışıp duruyorduk. Bir süre önce kararlı sürümü yayımlamayı başardık ancak benim tembelliğimden olsa gerek ancak bir yazı koyabiliyorum buraya. Son zamanlarımız az sıkıntılı geçtiğinden kararlı sürümü çıkartmak biraz gecikmişdi, nihayet bunu da gerçekleştirdik. Hatta 1.0 sürümünün üzerine bir takas alanı problemi nedeniyle 1.0.1 sürümü bile çıkartıldı.

Burada uzun uzadıya bahsetmek istemiyorum ancak şunu söyleyebilirim ki Lapis Linux yaklaşık bir senedir benim kullandığım yegane dağıtım oldu. Özellikle RC10 sürümünden sonra kararlı hale geldi ve yaşadığım büyük bir problem olduğunu hatırlamıyorum. Şu an itibariyle 1.0 üzerinde işlerimi keyifli bir şekilde yürütüyorum. Sistemi tanıyorum, eksiği gediği olduğunda kapatabiliyorum. PCLinuxOS üzerinden geliştirilen bu dağıtım yavaş yavaş kendi ayaklarını üzerinde duruyor artık. Eksiklerimiz, gediklerimiz olduğunun farkındayız. Dostlar ve kullanıcılarımız sayesinde bunları görüp, tespit ederek Lapis Linux‘u daha hoş ve kolay kullanılabilir bir hale getirmek ise şu anki ilk hedefimiz.

Biraz daha malumat edinmek isteyenler sitemize bakabilirler. Doğrudan indirip denemek isteyenler ise şu bağlantıyı kullanabilirler. Görüş, eleştiri ve isteklerinizi ise forumumuzdan ulaştırabilirsiniz.

Linux Vakfı (Linux Foundation)‘nın son yayımlanan raporunda Linux’u kimin kodladığına ve desteklediğine değinilmiş. Linus Torvalds’ın tek başına çıktığı bu yolculuk 2008′e gelindiğinde bir hayli değişmiş durumda. Artık Linus, Linux’un gelişimine sadece 0.6′lık bir yüzdeyle yardımcı oluyor. Duyunca şaşırdığımı itiraf edeyim. Linux’un gelişiminde çok fazla insanın etkisinin olduğunu bilsem de Linus’un payının bu kadar düşük olduğunu bilmiyordum. Buradaki sebep sanırım artık kişisel bazda katkının bir hayli az olması. Kişisel olarak Linux’a katkıda bulunan liste başı 10 geliştirici, toplamda %15′lik bir paya sahiplermiş. Şu anda 1000 geliştiricinin yanında 100 şirket desteklemekte bu gelişimi. Toplamda bir şirkette çalışıp destek verenlerin katkısı ise %70. Şirket oranlarına bakacak olursak:

• Red Hat %11.2
• Novell %8.9
• IBM %8.3
• Intel %4.1
• Oracle %1.3
• MontaVista %1.2
• Cisco %0.5

Şimdi rapordan bazı kısımları geçeyim.

Linux’u kim kodluyor?

• Her Linux kerneli 100′ün üzerinde şirkette çalışan 1000′e yakın geliştirici tarafından kodlanmakta. Bu vakıf dünyadaki en yaygın olan yazılım projesi anlamına gelmekte.
• 2005′ten bu yana geliştirici sayısı üçe katlanmış durumda.
• Bu geliştiricilerin %70′i ile %95′i arasındaki bölüm yaptığı işin ücretini alıyor. Böylece açık kaynak kodlu program geliştirmek sadece bir hobi işidir efsanesi bertaraf edilmiş oluyor.

Linux’u kim destekliyor?

• Kernel gelişimine %70′in üzerinde katkı başı çeken şirketler IBM, Intel, The Linux Foundation, MIPS Technology, MontaVista, Movial, NetApp, Novell ve Red Hat olmak üzere bir çok şirket tarafından yapılmakta.

Linux ne hızda gelişip yayımlanıyor?

• Kernele her gün ortalama 3.631 satır kod ekleniyor ve yeni kernel ortalama 2.7 ayda bir yayımlanıyor.
• Kernel 2005′ten bu yana her sene %10 oranında büyüme göstermekte.

Linux bir hayli kabuk değiştirdi. Şüphesiz doğduğu günden bu yana bir hayli değişme uğradı. Bu kadar şirketin destek vermesi insanı umutlandırıyor. Kazanan her zaman son kullanıcı olsun.

Kaynaklar

[1] [2]

Diyelim ki elinize bir yerlerden film geçti, bir açtınız ki ses ile görüntü uyuşmuyor, haliyle izlemesi işkence olur. Yakın bir zamanda başıma böyle bir şey gelince bunu da araştırayım dedim, karşıma avisync çıktı. Pek becerikli zaten bu avi* sülalesi. Kendisi yine kuzenleri gibi transcode ile birlikte geliyor. Kısaca şöyle çalışıyor:

avisync -i bozuk_film.avi -o düzgün_film.avi -n -15

Bu şekilde avi dosyasının başına 15 ses frame’i koyuyoruz, haliyle ses videonun fps’sine göre bir miktar ileri kayıyor. Buradan da anlaşılacağı üzere ufak bir hesap yapmak lazım. Filminizin fps’sini düşünerek kayan ses süresine göre bir hesap yapmanız gerekmekte, ancak kayan ses miktarını tam olarak kestiremeyeceğimiz için tavsiyem hiç uğraşmayın hesapla kitapla. Benim yaptığım gibi iki sallamayla tutturursunuz :)

Şu başlıkta avi dosyalarını nasıl böleceğimizi anlatmıştım. Birleştirmek daha kolay, yine ihtiyaç hasıl olduğu için baktım, bakmışken yazayım dedim. Kardeşi avisplit gibi transcode ile beraber gelen avimerge yazılımını kullanıyoruz:

avimerge -o son.avi -i birinci.avi ikinci.avi üçüncü.avi

Video dizilimi verdiğiniz sıraya göre oluyor. Oldukça kolay değil mi?

Bir süredir Gnome-do kullanmaktayım. Böyle hem göze hoş gelen hem de kullanışlı programlara bayılıyorum. Kendisi Apple’ın kendi işletim sisteminde kullandığı quicksilver’dan esinlenmiş. Hiç kullanmadığım için ne kadar benzer, hangisi diğerini döver bilemiyorum, beni çok da ilgilendirmiyor açıkçası. Gnome-do Mono ile yazılan bir uygulama (eribol’un kulakları çınlasın) ve ana geliştiricisi David Siegel. Tabi ki kendisi tek başına değil. Projede bir çok geliştirici var ve hepsi de son derece iyi insanlar. Nereden biliyorsun, beraber mi takılıyorsunuz gibi bir soruya, “eh birazcık öyle” diye cevap verebilirim. Yazının devamını okuyun »

Mozilla Firefox tabanlı bir web gezgini olan Flock size bir çok Web 2.0 platformu ile bütünleşik hizmet sunmakta. Kendi günlüğünüze yazı yazma, Youtube ile etkileşmli gezinme, Facebook hesabınızı görme-yönetme ve bunun gibi birçok platform için destek Flock ile hazır gelmekte.

Bu yazı da Lapis Linux için henüz paketlediğim Flock 1.0.7 üzerinden yazılmakta.

Blogged with Flock

Tags: gezgin, flock, firefox, web 2.0

Bir ara ihtiyacım olduğundan bakınmıştım, GUI olmadan videoları nasıl parçalarım derken avisplit’i buldum. Kendisi transcode ile beraber geliyor. Kullanımı kolay:

avisplit -i ilk.avi -c -o son.avi -t 00:10:00-00:11:00

Bu videonun 10 ilâ 11. dakikaları bölüyor.

avisplit -i ilk.avi -c -o son.avi -t 00:10:00-00:11:00,00:13:00-00:15:00

Bu ise 10-11,13-15′i bölüp tek dosya haline getiriyor.
Aynı şeyi transcode ve ffmpeg karışımı ile de yapabiliriz ancak frame yerine zaman ile yapmayı bulamadım, bilen varsa not düşerse sevinirim.

transcode -i ilk.avi -o son.avi -y ffmpeg -F mpeg4 -V -c 1000-1500,3275-5000