Kargom geldi, yeni oyuncağım da

Ufak da olsa Ubuntu‘ya desteÄŸim olsun hem de ileride hatıra olur gibisinden Canonical aracılığı ile ufak tefek ÅŸeyler sipariÅŸ etmiÅŸtim,yaklaşık bir hafta sonra elime geçti. Tesadüf budur ki kargonun geldiÄŸi bugün kendime yeni bir oyuncak edindim. Güney‘in gazına geldim ve yeni telefon olarak kendime bir Sony Ericsson w810i aldım :) Düşünenlere gönül rahatlığıyla söyleyebilirim ki hem görünüş, hem de iÅŸlevsellik olarak son derece güzel bir telefon kendisi. Her ne kadar kameralı telefon düşünmüyor olsam da -yakında bir de SLR makine almayı düşündüğümden- dediÄŸim gibi Güney‘in gazına gelip hem kamera, hem telefon hem de ikinci bir mp3 çalara sahip oldum. Tabi ki bu SLR makine düşüncemden beni vazgeçiremez, o da bir süre sonra gerçekleÅŸecek. Neyse, telefonla ÅŸu kargo ile gelenlerin resmini çekiverdim, eh telefonla ilk tecrübe olduÄŸundan pek sanat eseri olmaslar da size gelenler hakkında fikir verecektir :)

Evet sırasıyla bir adet fincan, şık bir anahtarlık ve bir stres topum oldu :)

Bu yazıları RSS beslemesi ile takip edin

Aradan bir hayli zaman geçmesine raÄŸmen aklımda olan bir ÅŸeyi yapamamıştım; Pardus kurup bir göz atmak. Geçenlerde bu niyetim için ISO’yu indirdim. Bir miktar diskte bekledikten sonra sonunda kurulum yapmayı baÅŸardım, baÅŸarmak sadece vakit kıtlığını yenmekle alakalı bir durum oldu zira, kurulum son derece kolaydı.

Ä°lk olarak kurulumdan bahsedersek, herkesin söylediÄŸi gibi bir hayli kolay olmuÅŸ. Her ÅŸey açık seçik ortada. Tek olumsuz yön, diski kendisinin yeniden boyutlandıramaması ki bu kadar kolaylığın arasında insan onu da koymuÅŸlardır diye bekliyor. Bir iki fare tıklamasından sonra (konsol monsol gördüğünüz yok, insan bir garip oluyor) tek CD olduÄŸu için yaklaşık 20 dk içinde kurulum bitiyor. Ortalama bir bilgisayar kullanıcısı azıcık tarifle sanırım bu Pardusu kurabilir. BeÄŸenmediÄŸim bir nokta da paket seçimi yapamıyor olmamız. “Zaten tek Cd, ne seçecektik” demeyelim, mutlaka ihtiyacımız olmayan bir ÅŸeyler olabilir. Son kullanıcı düşünülür ancak bu kadar düşünmek de fazla açıkcası.

Kurulum kadar kolay olan bir ÅŸey varsa o da Pardusu kullanmak olsa gerek. Çok açık ifade edebiilrim ki aşırı derecede kolaylaÅŸtırma çabası görülmekte ki bu da niyetlenen ÅŸeyin ta kendisi olsa gerek. Her ÅŸey son kullanıcının emrine amade, armut piÅŸ aÄŸzıma düş olmuÅŸ. Zaten donanım konusunda hiç bir sıkıntı olmamakta. Ne var ne yok tanıdı sistem. Wireless’da buna dahil. Gerçi donanımlarımı diÄŸer dağıtımlar da en az bu kadar kolay tanıyorlar ancak az da olsa bir iki ayar gerektirmekte. Bunda ise o da gerekmedi. Açtım kullandım.

Bu Tasma beklediğim kadar detaylı bir şey çıkmadı. Sanırım bunun sebebi de son kullanıcının kafasını karıştırmaktan korkmaları olsa gerek. İşte bu gibi detaylar yüzünden Pardus asla ileri Linux kullanıcılar için bir dağıtım olmayacaktır. Zaten genelde ileri düzey kullanıcılar bu gibi yapılandırma araçlarını kullanmazlar, bir de bu kadar kısıtlı olması tam bir dezavantaj.

Tembellğime geldiği için Pisi ile hiç uğraşmadım. Kendi paket güncelleyicisi ve kurucusunun arabirimine göz attım. Ancak paket kıtlığı o kadar fazla ki (belki işin başında oldukları için makul karşılanabilir) onunla da fazla vakit geçirmedim.

Şu bir gerçek ki, Pardus ilk defa Linux kullanacaklar için birebir, ancak biraz işi öğrendikten sonra kesinlikle bir linuxcuyu kesmeyecektir. O vakte kadar antrenman sahası olarak kullanılabilir. He,arada tembeller çıkıp ben böyle rahatım da diyebilirler, orasını bilemem. Şu an için diğer takımdan adam kapmak için kullanmaktayım Pardusu. İki kişinin aklını çekip, kullandırmaya başladım bile. İlerde yanlarına uğrayıp daha kallavi bir dağıtım kurma planlarım var :-)

Çok da detaya ihtiyaç duymadım zira etrafta bir çok inceleme mevcut. Ben kendi gözümden özet geçmek istedim.

Uzun zamandır Linux forumlarında gezinirim, bir çok kişiyle haşir neşir oldum, çok ortam gördüm sayılır. Ancak şu ana dek http://forum.linux-sevenler.org kadar hareketli, sıcak ve esnek olanını görmedim.

Forumu yönetenler forumdaki kullanıcılar. Makul istek ortaya koyulduÄŸunda mutlaka deÄŸerlendiriliyor. Forumda olduÄŸunuzu, daha da ötesinde forumun bir parçası olduÄŸunuzu hissediyorsunuz. Moderatör(ler) bir ÅŸeyleri koruma gayreti içinde deÄŸiller (bazı yerlerde olduÄŸu gibi), çünkü beklentileri belli; insanlara yardım edebilmek. Lapis’in bir üyesi olarak (en azından kendimi öyle hissediyorum) forumumuzdan son derece memnunum. BaÅŸta Erkan Kaplan olmak üzere, forumda emeÄŸi geçen herkese sonsuz teÅŸekkürler.

Severek takip ettiğim, elimden geldikçe destek olmaya çalıştığım LAPİS son günlerde iyice hareketlendi.
Eski arkadaşların yanı sıra foruma ve wikiye yeni katılan birçok arkadaşın emekleri sayesinde Lapis Wiki yani, http://wiki.linux-sevenler.org , olgunlaşmaya başladı. İnsan wiki yazmaya başlayınca nedense bırakamıyor. Hiçbir maddi kazancı olmadığı halde insanlara bu güzel hissi veren ne olabilir acaba?
Sanırım bu duygu açık kaynak kod felsefesi altında yatan paylaÅŸma sevgisinden baÅŸka bir ÅŸey deÄŸil…
Eğer siz de Linux kullanıyor ve paylaşmak istiyorsanız, bekleriz.

Nedir bu Linux çılgınlığı kardeşim. Etrafı sarmış gidiyo. Bakıyorum da taraftar sayısı bir hayli artıyor, anlaşılan insanlar açık kaynak kodu benimsemeye başlamışlar.

Bu kullanım artışının bir diÄŸer nedeni de malum iÅŸletim sistemi‘nin açıkları, gedikleri, ÅŸikayetleri olabilir. Ä°nsanlar artık bıktılar virüsten,spywareden,wormden ya da ne idüğü belirsiz bir sistemi kullanmaktan.
Artık kendilerinin hakim olabileceği, her tarafını rahatlıkla görebildikleri, kararlı, güvenli ve özgür bir sistem kullanmak istiyorlar.
Henüz her eve girebilemesi mümkün olmasa da birazcık bilgisayarla haşir neşir olmuş kullanıcıların rahatlıkla kullanabilecekleri bir sistem Linux.
Sitedeki menüden de anlaşılacağı üzere, bu satırların yazarı da o virüsü kapmış durumda, hem de 2001 senesinden beri. Eh, azıcık da olsa tecrübelendiÄŸimi hissederek bir Linux bölümü açmaya karar verdim. Aslında esas desteÄŸin daha önce açılmış olan sitelere yardım etmek olduÄŸunu bilen, bilinçli bir kullanıcıyım. Ama azıcık ego tatmini olsun…
İngilizcesi olan için efendim, bakınız linux dağıtımları:

Distrowatch

Bu makalede tar.gz veya tar.bz2 uzantılı kaynak kodu ile dağıtılan
uygulamaların nasıl derlenip sistemimize kurulacağı anlatılmıştır.
Örnek uygulamamız linuxcmd programıdır.

• EdindiÄŸimiz linuxcmd-0.5.2.tar.gz veya linuxcmd-0.5.2.tar.bz2

isimli dosyamızı istediğimiz bir dizine yerleştiriyoruz.
Örnek Resim

• EÄŸer dosyamız .gz uzantılı ise;
  tar zxvf
  .bz2 uzantılı ise
  tar jzxv
  komutları ile açıyoruz. (Bunu dosyanın üzerine ters tıklayıp buraya aç diyerek de yapabiliriz.)

Örnek Resim

Burada bizim uygulamamız tar.gz uzantılı olduğu için
tar zxvf komutunu kullandık.

• Daha sonra açtığımız dizine düşüyoruz.
  cd linuxcmd-0.5.2

Örnek Resim

• Genellikle uygulamanın kaynak kodlarının yanında README ve INSTALL gibi
  dosyalar da bulunur. Derlemeye başlamadan önce bu dosyaları okumamız
  bizim yararımıza olacaktır.

  less INSTALL
  İşte INSTALL dosyasının içeriği:

Örnek Resim

Görüldüğü gibi aslında burada kurulum aşamaları anlatılmakta. Bu
uygulama standart bir kuruluma sahip. Ancak kendine has bir betik ile
kurulum yapılacaksa da burada anlatılacaktır.

Ayırca bir baÅŸka yardım alma ÅŸansımız da ./configure –help komutudur.
Burada INSTALL veya README sayfalarında olmayan bilgileri de bulmanız
bazen mümkün olabilir.

• Genellikle derleme 3 aÅŸamada yapılır:

  1. ./configure ile uygulamanın derlenmesi için gerekli olan paketler kontrol edilir.
  2. make ile derleme yapılır.
  3. make install ile derlenen paket sistemde gerekli yerlere kopyalanır.
  Son aşamayı yapabilmek için root hakları gerekmektdir. (su)

  Şimdi bunun nasıl olduğunu görelim.
  ./configure

Örnek Resim
Görüldüğü gibi configure bizim için uygulama için gereken paketlerin
kontrolünü yaptı ve herhangi bir eksik bulamadığı için Makefile
dosyasını oluşturdu.

• Åžimdi make ile uygulamayı derlemeye baÅŸlayalım.

  make

Örnek Resim

• Evet sıra geldi derlenen paketlerin sisteme kopyalanmasına
  (kurulması
  da diyebiliriz). Ancak bunu yapabilmek için root haklarına sahip
  olmamız gerekir. Bunun sebebi derlenen paketlerin /usr/bin veya
  /usr/local/bin gibi dizinlere kopyalanacağıdır. Root hakkını alabilmek
  için su komutunu kullanıyoruz:
  su (burada root parolası istenecektir)

Örnek Resim

Root hakları ile uygulamayı kuruyoruz.

make install

Örnek Resim

Görüldüğü gibi make install gerekli yerlere (burada /usr/local/bin) uygulamamızı kopyaladı.

Kurulan uygulamalar genellikle /usr/bin veya /usr/local/bin altına kopyalanırlar.

• Gelelim uygulamamızı çalıştırmaya.Uygulamayı konsola ismini yazarak çalıştırabiliriz.

Örnek Resim

Eğer uygulamanın ismi uzunsa veya karışık ise sadece ilk bir kaç
harfini yazdıktan sonra TAB’a basarak kabuÄŸun otomatik olarak ismi
tamamlamasını sağlayabiliriz.

• Uygulamayı çalıştırmanın bir baÅŸka yolu da ALT+F2 tuÅŸ kombinasyonunu
  kullanmaktır. (KDE ve Gnome kullanıcıları için). Buraya da uygulamanın
  ismini girerek çalıştırmamız mümkün.

Örnek Resim

• EÄŸer kurulan uygulamanın yerini öğrenmek isiyorsak bu mümkün.

  Eğer sadece çalışan kısmı öğrenmek istiyorsak
  which linuxcmd işimizi görecektir.

Örnek Resim

Man,share,doc,lib gibi uygulamanın alakalı olduğu dosyaları da görmek
istiyorsak whereis linuxcmd komutu son derece kullanışlıdır.

• Åžimdi de KDE kullanıcıları için kaynak koddan derlenerek kurulan bir
  uygulama için Masaüstüne nasıl bağlantı verileceğini anlatalım.

  Masaüstünde
  faremizle ters tıkladıktan sonra Yeni –> Uygulmaya BaÄŸlantı
  penceresinin Genel sekmesini açıyoruz. Buraya önce uygulamanın ismini
  yazıyor ve istediÄŸimiz bir simgeyi seçiyoruz. Bu simge KDE’nin kendi
  öntanımlı simgelerinden biri veya sizin belirleyeceğiniz başka bir
  simge de olabilir. Eğer uygulamanın bir share dizini varsa, orada
  muhtemelen simgesini de bulabilirsiniz. Linuxcmd için olmadığı için ben
  KDE’ninkilerden birini seçtim.

Örnek Resim1
Örnek Resim2

Daha sonra Aynı pencerenin Uygulama sekmesini açıyor ve uygulamamızı çalıştırmak için verdiğimiz komutu buraya yazıyoruz.

Örnek Resim3

Daha sonra tamam diyerek pencereyi kapatıyoruz. Artık kısayolumuz Masaüstüne yereşmiş oluyor.

Örnek Resim4

Simgemize tıklayarak uygulamayı çalıştırıyoruz.

Örnek Resim5

• Kaynak koddan uygulamaların kaldırılması biraz sıkıntılıdır.
  Eğer uygulamanın kaynak kodunun bulunduğu pakete eklenmişse make
  uninstall
  ile bu isteğimiz yerine getirilebilir. Eğer yoksa elle kaldırmak
  zorunda kalabiliriz.Ancak yine de çok sağlıklı olduğu söylenemez. Bu
  arada make işlemini sıfırlamak için make clean ve ./configure işlemini
  sıfırlamak için make distclean komutlarını da kullanabiliriz.

Bunun yerine kaynak koddan uygulama kurarken yararlanabileceÄŸimiz son
derece kullanışlı bir uygulama var: checkinstall. Bu uygulama ile hem
uygulamayı son make install aşamasında kendi sistem pakedimiz haline
getirebilir ve böyle kurabiliriz. Bu program benim şahsi
tercihimdir.

Günümüzdeki Linux kurulum CD’leri ile makinemize Linux kurmak çok zor deÄŸil. Linux kurulumu sırasındaki en büyük ve yeni kullanıcıların en çok sordukları soru Linux’u nereye kuracakları. AnlatılabildiÄŸi kadar basit ÅŸekilde bunu anlatmaya çalışalım. Öncelikle Linux’u kurabilmek için kendisine FAT veya NTFS sisteminden farklı bir bölüm ayırmamız lazım. Bu aÅŸamada ÅŸunun bilinmesi gerekir; Linux’u tek başına mı yoksa Windows ile beraber mi kullanacağız? Her iki durumda da karşılaÅŸacağımız problemler ve yapmamız gerekenler biraz fark edecektir.

1.Linux’u Tek Başına Kurmak ve Kullanmak

Elimizde temiz bir sabit disk (FAT olduğu düşünülen) olduğunu varsayalım (yedeklerinin alınmış). Bu diskimizin bölümünü Linux için ayarlamış ya da en azından boşaltmış olmalıyız. Bu işlemi bir kaç farklı yoldan yapabiliriz. Ancak şu durumda başka bir işletim sistemi düşünülmediği için bunu yapmanın en iyi yolu Linux CD’sini kullanmaktır.
Linux, kurulum CD’sini taktığınızda sizden gerekli onayı alacak ve kuruluma geçecektir. Kurulum aşaması her Linux dağıtımında farklılık gösterdiğinden burada açıklanmayacaktır. Burada size diskinize Linux’un nasıl kurulması gerektiği sorulacaktır. Seçmeniz gereken şık tüm bölümleriı silip kendisini kurmasıdır. Bundan sonrasını Linux kendisi ayarlayacaktır. Linux bölümlemesini otomatik olarak yaptırmanız daha iyi olacaktır. Yeni başlayanlar elle bölümlemede zorluk çekebilirler.
Görüldüğü gibi başka bir işletim sisteminin yanına değil de kendi başına kurulan Linux pek de problem çıkartmıyor.

2.Linux’u BaÅŸka Bir Ä°ÅŸletim Sisteminin Yanına Kurmak ve Kullanmak

Buradaki alınacak en büyük önlem her ihtimale karşı diskinizin yedeÄŸini almaktır. Åžimdi Linux’u baÅŸka bir iÅŸletim sisteminin (buradaki Windows) yanına nasıl kuracağımızı görelim. Öncelikle FAT veya NTFS sisteminin yanına Linux için bölüm ayırmalıyız. Bu bölümü biçimlenmemiÅŸ olarak bırakabileceÄŸimiz gibi Linux için ayarlamamız da mümkün. Sonuçta diskimizin diÄŸer iÅŸletim sistemi için olan bölümünü ve verilerimizi kaybetmek istemediÄŸimiz için bu iÅŸlemi bir program aracılığıyla yapmalıyız. Bu program fips, adlı ücretsiz program olabileceÄŸi gibi Partition Magic isimli (tavsiye edilen) ücretli program da olabilir. Partition Magic ile devam ettiÄŸimizi varsayıyoruz. Yine burada yapılacak en mantıklı iÅŸ FAT bölümden Linux için yeterince yeri ayırıp biçimlemeden bırakmaktır. Bırakalım bu biçimleme iÅŸini (yani kendisi için bölüm oluÅŸturma) Linux kurulum sırasında yapsın. Partition Magic ile biçimlemeden ayırdığınız yeri artık Windows göremeyecektir. Fakat makinemizi Linux CD’si ile açtığımızda Linux bu biçimlenmemiÅŸ bölümü görüp bize bu “free” bölüme kendisini kurmak isteyip istemediÄŸimizi soracaktır. Ä°ÅŸin bu kısmı çok önemlidir çünkü bu seçimi iyi yapmalıyız. DiÄŸer iÅŸletim sisteminin bölümüne dokunmak istemediÄŸimiz için kesinlikle “free” bölüme Linux’u kurmalıyız. DiÄŸer seçenekler:
-Tüm Linux bölümlerini sil
-Tüm bölümleri sil (tek başına Linux kurulumu sırasında seçilecek şık)

olacaktır. Bizim şu anda bu iki seçenekle de işimiz yoktur. Evet bundan sonrasını Linux yine kendisi yapacaktır. Yine en büyük tavsiye otomatik bölümleme seçeneğini seçmenizdir.

Linux için bölümleme işini hallettikten sonra göreceksiniz ki Linux kurulumu en az Windows kadar basit ve rahat. Sadece kullanmak istediğiniz Linux opsiyonunu seçin (bu genelde İş İstasyonu - Work Station olur) ve arkanıza yaslanın. Kurulum problemsiz olarak bittikten sonra, sisteminizi yeniden başlattığınızda karşınıza gelecek olan LILO veya GRUB (bunlar Linux önyükleyicileridirler) size hangi işletim sistemini başlatmak istediğinizi soracaktır. Windows ve Linux arasında bir seçim yaptıktan sonra makinenizi açabilirsiniz.

NOT: Lütfen burada anlatılanları yaparken veya anlatımda adı geçen programları kullanırken dikkatli olun. Yapacağınız ufak bir hata verilerinizi bir daha dönüşü olmadan kaybetmenize neden olabilir.

Linux-sevenler’in wiki sayfalar? son zamanlarda oldukça hareketlenmeye baÅŸladı. Siz de paylaşıma katılmak istiyorsanız Linux Wiki adresine uÄŸrayıp
hemen yazmaya baÅŸlayabilirsiniz.