Kaynak karmaşası
İnternet garip bir ortam, bazen neyin doğru neyin yanlış olduğunu kestiremiyor insan. Son zamanlarda cevabını bulamadığım bir durum var. Acaba internette her bulduğumuz, kullandığımız yazının kaynağını vermeli miyiz? Ya da birileri sizin yazınızı/yazılarınızı kaynak göstermeden kullansa ne olur, ne kadar sorun olur?
Benim tarafımdan cevabı belli. Her bulduğum, kullandığım yazının, kitabın kaynağını mutlak surette göstermeye, aktarmaya çalışıyorum. Meseleye klasik Türk forumlarındaki “emeğe saygı” lafazanlığına bağlamak istemiyorum zira bu gibi ibareler beni hep kendisinden soğutmuştur. Klasik forum ağzı olarak hiçbir anlam içermeyen, alt alta yazılmış “teşekkür”, “emeğe saygı” yorumları çok garibime gitmiştir her zaman. Mesele daha çok ahlaki olarak beni rahatsız etmekte, doğru bulmuyorum yapılan şeyi. Kimse yazıdan ötürü (beğenir veya beğenmez) teşekkür etmek, yorum da bulunmak zorunda değil. Zaten yazılar teşekkür için yazılmaz, gayet açık olarak insanlara bir şeyler aktarmak, eğer becerilebiliyorsa öğretmek için yazılır. Teşekkür güzel olsa da gerekli değildir, zorla teşekkür bekleyen de zaten meseleyi yanlış idrak etmiş, yaptığı işi ilgi görmek, teşekkür beklemek için yapmış demektir. Ancak başka bir yerde kullanılan bir yazınınızın kaynağının belirtilmemesi (kasıtlı veya değil) insana garip geliyor. Şimdi, bütün bunlar nereden çıktı gibi bir soru gelebilir akıllara. Uzun zamandan beri olan bir hadise ancak son zamanlarda daha da sık karşıma çıkyor. Zamanında yazıp/derlemiş olduğum “Centrino nedir” yazısı sağda solda karşıma çıkar oldu. Gidip sorduğumda kimi yer hiddetle kimi yer ise ılıman bir şekilde karşılıyor kaynak gösterme meselesini. Hatta öyle durumlar gördüm ki, yazının kaynağını bana başka bir ikinci site olarak gösterenler bile oldu. Komik bir durum, ilk alan yer kaynak göstermemiş, oradan araklayan yine kaynak göstermemiş ama sıkıştırınca orayı söylüyor. İşte bu noktada kendi kendime soruyorum acaba değer mi? Gidip sormak cidden gerekli mi? Yukarıda bahsettiğim “Teşekkür güzel olsa da gerekli değildir, zorla teşekkür bekleyen de zaten meseleyi yanlış idrak etmiş, yaptığı işi ilgi görmek, teşekkür beklemek için yapmış demektir” izahatının ikileminde kalıyorum. Acaba yaptığım şey bu mu? Diğer taraftan ise insanlarımızın her meselede olduğu gibi bu meselede de duyarsız olmasını içime sindiremiyor, durumu anlatmak gerekir diye düşünüyorum. Her şeye rağmen ne tarafta olduğum belli. Tekrar dile getireyim; teşekküre, onaylamaya, beğenmeye gerek yok ancak yazı kullanılıyorsa biraz ahlaki davranmak gerekir.
Bilmiyorum ne kadar doğru? Yoksa bu konuda beni eleştirenlerin dediği gibi bir “kaynak avcısı” mıyım? Altı üstü kıçı kırık bir yazı :)
Efendim yazılarınızı vakit buldukça okumaya çalışıyorum. Bu yazınızda çok önemli bir noktaya parmak basmışsınız.
İnternet üzerinde rasgele dolaşarak girdiğim bir site tanınmış bir site değil ise yazdıkları kafama yatmazsa o yazı hakkında kaynaklara bakarım. Kaynak yok ise ve yazının başka bir kaynaktan copy paste yapıldığı aşikar ise o sitede bir an bile durmam çıkarım. Amaç bir kitleyi bilgilendirmek ise o konu hakkında elde edilen tüm bilgilerin yerleri belirtilmelidir.
İnterneti yeteri kadar anlamış bir insan okuduğu herhangi bir yazıyı başka bir yerde paylaşmak istiyorsa ilk olarak kaynak sitenin copyright bilgisine başvurur, oradan istediği cevabı alamassa sitenin sahibine başvurur ve eğer oradan da cevap alamassa cesaretine güvenip kaynak göstererek yazıyı yayımlar. Çünkü o yayınladığı yazının bir şekilde duyulacağını ve esas yazarında durumdan haberdar olacağını biliyordur. Ama internetten bihaber insanlar bu kopyala yapıştırma işini kaynak göstermeden sanki kimse anlamayacakmış gibi yapıyorlar. Üzücü bir durum.
Linux hakkında çok da ileri seviye bilgilerim yoktur, ama yeni yeni öğrendiğim bilgilerin içeriklerini araştırıp (gerekirse çevirisini yapıp) günlüğüme koymak hoşuma gidiyor. Geçtiğimiz hafta içerisinde bir kişi benim yazdığım yazıları alıp sadece fiil çekimlerini değiştirerek forumlara koyan birine rastladım. Bir de alıntı yaptığını belirtmek şöyle dursun yazıların altında Yazar: xxxx diye kendi adını koyuyordu.
Bir söyledim iki söyledim baktım olmuyor en sonunda tek tek üşenmeden her ileti yolldığı forumu Google ile arayıp buldum, o forumlara teker teker üye olup yaptıklarının alıntı olduğunu belirttim, çoğu forum yöneticileri o iletileri düzenledi ama bazılarında ise hala aynı yazı var.
Benim yazdığım yazıyı o ya da başkası kullansın ve altına yazar Tutku Dalmaz diyerek benim egomu okşasın amacında değilim, hatta adımın geçmesini bile istemem, kaynak yazarak bağlantı vermeleri yeterli benim için.Sadece tek kendilerinin internet kullandıklarını zannedip bu şekilde başkalarının malının üzerlerine konmasınlar.
Ben bu yazdığınız yazının asıl sahibiyim. Yaptığınız hiç hoş değil. Lütfen yazılarımı yürütmeden önce benimle irtibata geçip onayımı isteyin.
Olmuyor ama, olmuyor. İlerleyemiyoruz.
sen bir yazı için böyle diyorsun ya albüm yapanlar ne durumda onlarıda bi düşün :) adamlar aylarca uğraşıp albüm çıkarır doğru düzgün kimse güzel albüm tebrikler..vs. demez sonra adamın biri senin albümü mp3 yapıp sağa sola link verir bir sürü kişi emeğine sağlık der sanki albümü yapan o :) neyse emeğine sağlık güzel c/p :P