Arkadaş : “Şimdi ben kaç para vermiş oldum?

Hanımefendi: “33 YTL”

Arkadaş: “Ne kadar para üstü almam lazım?”

Hanımefendi: (Biraz bekledikten sonra) “6 YTL”

Arkadaş : “Güzel, o zaman ben verdiğim bozukların içinden 1 liramı geri alayım”

Hanımefendi parayı verir ve arkadaşa bakar..

Arkadaş: “5 lira daha vereceksiniz sanırım”

Hanımefendi ufak bir afallamadan sonra meseleyi anlayabilmişti sonunda. Hafif gülüşmeler eşliğinde kafeyi terk ettik. İnsan düşünüyor her gün para alışverişi yapan bir insan buna nasıl alışamaz. O anlık yorgunluk, şaşkınlık vs. olabilir dedik kendi kendimize. Zira bu insanın yapabileceği türden bir hata. İkinci olay daha vahim.

Bu ikinci olayımızın geçtiği mekân meşhur Gebze-Harem dolmuşlarından biri, günlerden bugün. Normal şartlar altında bu dolmuşlardan nefret etmeme rağmen bugünkü acil duruma binaen binmek zorunda kaldım. Bindiğim yerde dolmuş bomboştu. Para olarak 20YTL verdim, benle beraber 4-5 kişi mevcuttu dolmuşta, kısacası yoğunluk yok! Şoför “Tamam abi ben göndereceğim” parayı deyince, arka tarafa doğru yol aldım. Bir süre sonra şoförün para üstünü uzattığını gördüm, kalkıp aldım, paraları cebimdekilere karıştırdım ve yerime döndüm. Kulağımda kulaklığım müziğimi dinlerken pencere kenarına kuruldum. Camdan yansıyan sıcak güneş ışınları tenimi okşarken, bir yandan da çivit mavisi gökyüzündeki pamuk şekeri bulutları izliyordum (yazar metine edebî derinlik katar…). Tam o esnada birilerinin el kol hareketi dikkatimi çekti. Kulaklığımı çıkartıp durumu sorduğumda bana verilen paranın başka bir yolcuya verilmesi gerektiğini söylediler. Hanımefendinin gideceği yer benimkinden yakın olduğunundan şoföre aradaki farkı sordum. Kendisi bana verdiği para üstünü göndermemi söyledi. Kibarca gönderemeyeceğimi, paraların karıştığını izah etsem de önce anlamak istemedi. İkinci izahattan sonra anladı anlamasına da, ben durumu izah edip aradaki farkı göndermeyi teklif ettiysem de kabul etmedi. Olayın çözümünün son derece basit olduğunu , tüm para üstünü göndermeme gerek olmadığını söylememe rağmen ısrarla kafasının karışacağını, kendisinin bana vermiş olduğu 18,4 YTL’yi göndermemi istedi. Araya konunun muhatabı diğer yolcu olan hanımefendi girmesine rağmen, şoför bir türlü olayı idrak edemediğinden, yolda başımıza bir kaza gelmemesi için cebimdeki paraları avuçlama yolunu seçtim. Şoför mutlu mesut parayı aldı, kendi paralarının arasına kattı, benim paramı tekrar hesapladı, gönderdi, hanımefendinin parasını tekrar hesapladı ona da gönderdi. Gülen yüzlerle yola devam ettik. Tabi benim tepkim hafif sesli bir şekilde “Allah bunlara Matematik ihsan etsin” olsa da şoförün bunu üstüne aldığını görmedim.

Şimdi bu insanlar en kötüsünden beş dakikada bir para üstü alıp veriyorlar. Hadi diyelim ki ilk durumda yapması gereken aklına gelmedi. Nasıl olur da iki defa ben, bir defa da diğer yolcu anlatmasına rağmen durumu kavrayamaz merak içinde kalmıştım.

Bizim insanımızın okumamış olsa bile kıvrak Matematik zekâsına sahip olduğu söylenir. Özellikle para hesaplarında, çarşıda pazarda pek sıkıntı çekmeyiz. Ecnebilerin durumu ise çok meşhurdur. Bizdeki “şu kadar parayı alın, bana tam para üstü verin” mantığı kendilerinde yok. Centi centine para üstü verirler, teklif ettiğinizde kafaları karışır. Bir süre önce kültürel açıdan çok bilgili olmasına rağmen 10^11 ile 11^10 arasındaki farkı açıklayana kadar göbeğimin çatladığı bir İngiliz arkadaş da bunun benim açımdan canlı örneği olmuştu.

Matematik mezunu olduğumdan genelde insanlar bunu öğrendiklerinde ilk tepkileri “en sevmediğim dersti, iyy Matematik, off çok zordu” gibi oluyor. Aslında buna alıştım ancak anlayamıyorum. İnsanlar Matematikle ilgili bir bölüm okumasalar da Matematik görmeli ve öğrenmeliler. Matematik sıradan bir ders değil, insandaki bazı kabiliyetleri geliştiren ve hatta ortaya çıkaran bir ders olmuştur ve olacaktır. Matematik eğitimi zayıf bir eğitim sisteminin süzgecinden geçmiş insanın hayattaki problemlere yaklaşımı çok tek düze olacaktır. Matematik insana problemleri tahlil etme kabiliyeti kazandırır. Buradaki problemden kasıt Matematik problemi değildir, hayatta karşımıza çıkacak problemlerin ta kendisidir. İnsan Matematik sayesinde sorunlara farklı yaklaşım yolları düşünebilir, eğer biri başarısız olursa diğerini hayata geçirebilir. Bundan dolayıdır ki küçük yaşlardan başlayarak öğrencilere mutlaka Matematik sevdirilerek anlatılmalıdır. Sanki üzerinden bir yük atıyormuş gibi değil de, her çözülen problemle beraber ilerideki hayatlarında karşılarına çıkabilecek gerçek sorunları alt ediyormuş gibi anlatılmalı ve öğretilmelidir. Yoksa insanlarımızın sonu benim verdiğim iki örnektei gibi olması muhtemeldir.