Kaynaktan Program Kurulumu
Bu makalede tar.gz veya tar.bz2 uzantılı kaynak kodu ile dağıtılan
uygulamaların nasıl derlenip sistemimize kurulacağı anlatılmıştır.
Örnek uygulamamız linuxcmd programıdır.
- Edindiğimiz linuxcmd-0.5.2.tar.gz veya linuxcmd-0.5.2.tar.bz2
isimli dosyamızı istediğimiz bir dizine yerleştiriyoruz.
Örnek Resim
- Eğer dosyamız .gz uzantılı ise;
tar zxvf
.bz2 uzantılı ise
tar jzxv
komutları ile açıyoruz. (Bunu dosyanın üzerine ters tıklayıp buraya aç diyerek de yapabiliriz.)
Burada bizim uygulamamız tar.gz uzantılı olduğu için
tar zxvf komutunu kullandık.
- Daha sonra açtığımız dizine düşüyoruz.
cd linuxcmd-0.5.2
- Genellikle uygulamanın kaynak kodlarının yanında README ve INSTALL gibi
dosyalar da bulunur. Derlemeye başlamadan önce bu dosyaları okumamız
bizim yararımıza olacaktır.less INSTALL
İşte INSTALL dosyasının içeriği:
Görüldüğü gibi aslında burada kurulum aşamaları anlatılmakta. Bu
uygulama standart bir kuruluma sahip. Ancak kendine has bir betik ile
kurulum yapılacaksa da burada anlatılacaktır.
Ayırca bir başka yardım alma şansımız da ./configure –help komutudur.
Burada INSTALL veya README sayfalarında olmayan bilgileri de bulmanız
bazen mümkün olabilir.
- Genellikle derleme 3 aşamada yapılır:
1. ./configure ile uygulamanın derlenmesi için gerekli olan paketler kontrol edilir.
2. make ile derleme yapılır.
3. make install ile derlenen paket sistemde gerekli yerlere kopyalanır.
Son aşamayı yapabilmek için root hakları gerekmektdir. (su)Şimdi bunun nasıl olduğunu görelim.
./configure
Örnek Resim
Görüldüğü gibi configure bizim için uygulama için gereken paketlerin
kontrolünü yaptı ve herhangi bir eksik bulamadığı için Makefile
dosyasını oluşturdu.
- Şimdi make ile uygulamayı derlemeye başlayalım.
make
- Evet sıra geldi derlenen paketlerin sisteme kopyalanmasına
(kurulması
da diyebiliriz). Ancak bunu yapabilmek için root haklarına sahip
olmamız gerekir. Bunun sebebi derlenen paketlerin /usr/bin veya
/usr/local/bin gibi dizinlere kopyalanacağıdır. Root hakkını alabilmek
için su komutunu kullanıyoruz:
su (burada root parolası istenecektir)
Root hakları ile uygulamayı kuruyoruz.
make install
Görüldüğü gibi make install gerekli yerlere (burada /usr/local/bin) uygulamamızı kopyaladı.
Kurulan uygulamalar genellikle /usr/bin veya /usr/local/bin altına kopyalanırlar.
- Gelelim uygulamamızı çalıştırmaya.Uygulamayı konsola ismini yazarak çalıştırabiliriz.
Eğer uygulamanın ismi uzunsa veya karışık ise sadece ilk bir kaç
harfini yazdıktan sonra TAB’a basarak kabuğun otomatik olarak ismi
tamamlamasını sağlayabiliriz.
- Uygulamayı çalıştırmanın bir başka yolu da ALT+F2 tuş kombinasyonunu
kullanmaktır. (KDE ve Gnome kullanıcıları için). Buraya da uygulamanın
ismini girerek çalıştırmamız mümkün.
- Eğer kurulan uygulamanın yerini öğrenmek isiyorsak bu mümkün.
Eğer sadece çalışan kısmı öğrenmek istiyorsak
which linuxcmd işimizi görecektir.
Man,share,doc,lib gibi uygulamanın alakalı olduğu dosyaları da görmek
istiyorsak whereis linuxcmd komutu son derece kullanışlıdır.
- Şimdi de KDE kullanıcıları için kaynak koddan derlenerek kurulan bir
uygulama için Masaüstüne nasıl bağlantı verileceğini anlatalım.Masaüstünde
faremizle ters tıkladıktan sonra Yeni –> Uygulmaya Bağlantı
penceresinin Genel sekmesini açıyoruz. Buraya önce uygulamanın ismini
yazıyor ve istediğimiz bir simgeyi seçiyoruz. Bu simge KDE’nin kendi
öntanımlı simgelerinden biri veya sizin belirleyeceğiniz başka bir
simge de olabilir. Eğer uygulamanın bir share dizini varsa, orada
muhtemelen simgesini de bulabilirsiniz. Linuxcmd için olmadığı için ben
KDE’ninkilerden birini seçtim.
Daha sonra Aynı pencerenin Uygulama sekmesini açıyor ve uygulamamızı çalıştırmak için verdiğimiz komutu buraya yazıyoruz.
Daha sonra tamam diyerek pencereyi kapatıyoruz. Artık kısayolumuz Masaüstüne yereşmiş oluyor.
Simgemize tıklayarak uygulamayı çalıştırıyoruz.
- Kaynak koddan uygulamaların kaldırılması biraz sıkıntılıdır.
Eğer uygulamanın kaynak kodunun bulunduğu pakete eklenmişse make
uninstall
ile bu isteğimiz yerine getirilebilir. Eğer yoksa elle kaldırmak
zorunda kalabiliriz.Ancak yine de çok sağlıklı olduğu söylenemez. Bu
arada make işlemini sıfırlamak için make clean ve ./configure işlemini
sıfırlamak için make distclean komutlarını da kullanabiliriz.
Bunun yerine kaynak koddan uygulama kurarken yararlanabileceğimiz son
derece kullanışlı bir uygulama var: checkinstall. Bu uygulama ile hem
uygulamayı son make install aşamasında kendi sistem pakedimiz haline
getirebilir ve böyle kurabiliriz. Bu program benim şahsi
tercihimdir.
Bu yazıları RSS beslemesi ile takip edin
